รวมเมนูอาหารพื้นบ้านเมืองสุรินทร์ที่หาทานได้ยาก ซึ่งเเต่ละเมนูที่เราคัดสรรมาเรียกได้ว่า เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวบ้านเเละเเสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่รวมถึงวัฒนธรรมของพื้นที่นั้นๆ ซึ่งเเต่ละเมนูล้วนมีความโดดเด่นเเละมีรสชาติเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์นั่นเอง เเซ่บหลายเด้อ ฐานคิดแนวคิดหลักของวัฒนธรรมชุมชน ฐานคิดสำคัยของแนวคิดหลักที่สำคัญของวัฒนธรรมชุมชน ได้แก่ แนวคิดว่าด้วยชุมชนกับสังคมภายนอก และการพัฒนา ดังรายละเอียดต่อไปนี้ 1 ชุมชน เป็นชีวิตของชาวบ้าน เป็นศูนย์กลางของการดำรงอยู่ ในชุมชนสมาชิกมีความเกี่ยวพันกันและกัน พวกเขาเคยพึ่งตนเองได้ ทั้งนี้ชุมชนสามารถดำรงอยู่ได้ด้วยตนเอง พวกเขาไม่ต้องพึ่งพิงสังคท ตามทัศนะนี้จะเห็นวิถีชีวิตชาวบ้านในสังคมเป็นอย่างไร 2 ชุมชนกับสังคมภายนอกนักคิดแนววัฒนธรรมชุมชนคิดว่าเดิมหมู่บ้านในชุมชนมีศักยภาพพึ่งตนเองสูง แต่ก็มีความสัมพันธ์ซึ่งกันกับสังคมภายนอกมาตลอด มิได้เป็นสังคมปอดตัวเองอยู่อย่างโดดเดี่ยว สังคคมจึงมีลักษณะพึ่งพิงกันและกัน แต่วัฒนธรรมโดยหลักด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และชุชนเป็ยสังคมพึ่งตนเองและอำนาจการตัดสินใจมักจะเกิดขึ้นและดำเนินไปอย่างเป็นตัวของตัวเอง 3 การพัฒนา นักคิดแนววัฒนธรรมชุมชนการพัฒนาที่ยึดเอาสังคมเมือง ซึ่งรูปแบบสังคมต่างจากวัฒนธรรมจากวัฒนธรรมตะวันตกมาเป็นเป้าหมายของการพัฒนาหรือปรับเปลี่ยนให้สังคมมุ่งไปนั้นเป็นสิ่งที่ผิพลาดเป็นการทำลายชุมชน ทำลายความดีความงามในอดีต มากกว่าจะพัฒนาให้สิ่งดีงามในอดีตเจริญงอกงาม อย่างไรก็ตามแนวคิดนี้ไม่ใช่การส่งเสริมให้ชาวบ้านกลับไปสู่อดีต แต่เป็นการกลับไปสู่คุรค่าดั้งเดิมเพราะมันคือพื้นฐานการดำเนินชีวิตของชาวบ้าน ดดยนำเอาสิ่งดีงามเหมาะสมสำหรับการพัฒนาชีวิตในปัจจุบันเพื่อประยุกต์และสร้างสรรคืขึ้นมาใหม่ตามสภาพยุกต์และสร้างสรรค์ปัจจุบัน ซึ่งนักพัฒนาต้องทำความเข้าใจความเป็นจริงของชาวบ้าน เพื่อหาพลังอุดมการณ์ของชาวบ้าน อุดมการณ์ภายนอก ถ้าไม่มีการศึกาาวัฒนธรรมชาวบ้านความเข้าใจของเรากับชาวบ้านก็จะคลื่นคนละคลื่นเชื่อมกันไม่ติด การศึกษาวิถีชีวิตและความเป็นชุมชนของชาวบ้านเริ่มต้นที่การเรียนภาษา จยกระทั่งสิ่งต่าง ๆ มุมมองของชาวบ้าน กระบวนการพัฒนาได้แก่การปลุกจิตสำนึกให้ชาวบ้านตระหนักถึงคุณค่าในพลังของตนเองบนพื้นฐานของความเข้าใจต่อวัฒนธรรมชุมชนอย่างถ่องแท้ของนักพัฒนา ในกระบวนการนี้จึงเป็นกรบวนการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนซึ่งกันและกันระหว่างชาวบ้านกบนักพัฒนาให้ชาวบ้านตระหนักถึงคุณค่าในพลังพัฒนา เพื่อแสวงหาวัฒนธรรมชุมชนมาต่อต้านและเป็นทางออกจากการครอบงำโดยกระแสวัฒนธรรมจากสังคมเมือง การพัฒนาในมิติวัฒนธรรมต้องอาศัยอุบายที่เป็นศรีอินทรีย์ที่แก่กล้าและปฏิปทาที่สมบูรณ์ ซึ่งคุณสมบัติทั้งสามส่วนนี้จะต้องปฏิสนธิด้วยฉันทะอันบริสุทธิ์เหนียวแน่นและมั่นคง เป็นทุนวัฒนธรรม จนตกผลึกเป็นอัตลักษณ์ของประชากรส่วนใหญ่ของชุมชน ดังนั้นพลังขับเคลื่อนที่แท้จริงเพื่อการพัฒนาจึงอยู่ที่พลังภายในชุมชน นั่นคือการพัฒนาในมิติวัฒนธรรมต้องเกิดจากภายในเป็นจิตสำนึกร่วมของคนภายใน เข้มแข็งจากภายในและสามารถใช้อัตลักษณ์นั้นสร้างสัมพันธ์กับชุมชนอื่น ๆ เพื่อขยายวิถีชีวิตและพลังเป้นชุมชนใหญ่ ให้มั่นคง และมีคุณค่ายิ่ง ๆ ขึ้น แนวคิดเศรษฐกิจชุมชน แนวคิดเศรษฐกิจในประเทศไทยมีมานาน โดยเริ่มจาการเป็นระบบสหกรณ์ แนวคิดเชิงวัฒนธรรม และชุมชนหมู่บ้าน แนวคิดเศรษฐกิจชุมชนของนักคิดที่สำคัญ ๆ ของไทย มีดังนี้ สด กูรมะโรหิต (พ.ศ. 2451-2521) ได้เสนอระบบสหกรณ์ ซึ่งสดเห็นว่าเป็น ระบอบเสรษฐกิจแนงงานของประชนจัดโดยประชาชน และเพื่อนประชาชน ไม่อยู่ใต้ารบงการของรัฐ ประชาชนจับกลุ่มประสานกันในรูปพื้นราบ ไม่มียอด กลุ่มสหกรณ์ที่เกิดขึ้นในหมมู่บ้านทั้วบ้านทั่วราชอาราจักรเหล่านี้จะไม่ยืนอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่จะเข้าวู่ความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันในวงจรของกิจกรรมและเกิดเป็นตาข่ายสหกรณ์ สดได้เรียกร้องให้นำสหกรณ์มาใช้เป็นนโยบายเศรษฐกิจของชาติมาตลอดอายุของเขา เขาได้เขียนบทความเกี่ยวกับแนวคิดสหกรณ์เรื่อง เมืองสหกรณ์ และข้อคิดจากไร่แผ่นดินไทย